Operation Rescue was een grootschalige internationale operatie tegen een online netwerk waarin gebruikers van materiaal van seksueel misbruik van minderjarige jongens deelden en onderling verder contact legden. De operatie werd op 16 maart 2011 door Europol bekendgemaakt en gold destijds als een van de grootste internationale onderzoeken op dit terrein. Volgens Europol leidde het onderzoek tot 670 geïdentificeerde verdachten, 184 aanhoudingen en het veiligstellen van 230 kinderen. (europol.europa.eu)

Aard van de criminaliteit

De operatie richtte zich op leden van het online forum boylover.net. Volgens Europol promootte dit forum seksuele relaties tussen volwassenen en jonge jongens. Het forum had op enig moment tot ongeveer 70.000 leden wereldwijd en draaide vanaf een server in Nederland. (europol.europa.eu)

Hoewel het forum zelf volgens sommige berichtgeving vooral als ontmoetings- en discussieplatform fungeerde, werd het door opsporingsdiensten gezien als een belangrijke toegangspoort tot verdere strafbare activiteiten. Na contact via het forum konden gebruikers via andere digitale kanalen misbruikmateriaal uitwisselen of afspraken maken (cbsnews.com)

Opsporing en aanpak

Operation Rescue liep volgens Europol in totaal ongeveer drie jaar. Europol ondersteunde en coördineerde het onderzoek gedurende de laatste anderhalf jaar. De operatie bracht opsporingsautoriteiten uit meerdere landen samen, waaronder Australië, België, Canada, Griekenland, IJsland, Italië, Nederland, Nieuw-Zeeland, Polen, Roemenië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. (europol.europa.eu)

Een belangrijk opsporingselement was de technische analyse van de server achter het netwerk. Europol meldde dat analisten beveiligingsmaatregelen van een centrale computer/server wisten te doorbreken, waarna zij de identiteit en activiteiten van verdachten konden blootleggen. Europol verspreidde vervolgens meer dan 4.000 intelligence rapporten naar opsporingsdiensten in meer dan 30 landen.

Die informatie maakten nationale opvolgonderzoeken mogelijk. Verdachten konden worden geïdentificeerd, aangehouden en in sommige gevallen konden kinderen uit misbruiksituaties worden gehaald. Europol benadrukte dat de aantallen nog konden oplopen, omdat onderzoeken in verschillende landen doorliepen.

Nederlandse betrokkenheid

Ten eerste draaide het forum volgens Europol vanaf een server in Nederland (zie ook [foxnews.com]) Europol wordt vermeld dat de server door de Nederlandse politie in beslag werd genomen, waarna Europol-analisten samen met collega’s uit onder meer het Verenigd Koninkrijk en Nederland forensisch onderzoek konden doen.

Ten tweede noemt Europol Nederland expliciet als een van de betrokken landen in Operation Rescue. Daarmee was Nederland niet alleen relevant vanwege infrastructuur, maar ook als deelnemende opsporingspartner in de internationale opvolging van de intelligence uit het onderzoek. (europol.europa.eu)

De zaak laat bovendien vroeg zien hoe Nederlandse digitale infrastructuur een aanknopingspunt kan vormen voor internationale opsporing. Door het veiligstellen en analyseren van de server konden gegevens over gebruikers wereldwijd worden ontsloten en gedeeld met nationale autoriteiten.