First VPN was een VPN-dienst die zich volgens de Nederlandse politie expliciet richtte op cybercriminelen. Op 19 en 20 mei 2026 werd de dienst in een internationale actie offline gehaald door het Team High Tech Crime van de Eenheid Landelijke Opsporing, onder gezag van het Landelijk Parket, in samenwerking met de Franse autoriteiten. [politie.nl]. De operatie heeft een eigen webpagina (operation-saffron.eu) met ‘communication video’.

Aard van de criminaliteit

First VPN bood gebruikers de mogelijkheid om hun netwerkverkeer te versleutelen en hun IP-adres af te schermen. De dienst werd door de politie als crimineel beschouwd omdat zij zich specifiek richtte op cybercriminelen en hen de gelegenheid bood hun identiteit te verhullen. [politie.nl]

De dienst adverteerde volgens de politie voornamelijk op cybercriminele fora die bij opsporingsdiensten bekend waren. Daarmee benaderde First VPN nadrukkelijk cybercriminelen als potentiële klanten. [politie.nl]

Ook de presentatie van de dienst was gericht op crimineel gebruik: op de website stond volgens de politie dat elke medewerking met justitie zou worden geweigerd, dat de dienst onder geen enkele jurisdictie viel en dat er geen gebruikersgegevens werden opgeslagen. Daardoor wekte First VPN bij gebruikers de indruk dat zij veilig en anoniem konden opereren. [politie.nl]

Volgens Europol werd First VPN jarenlang gepromoot op Russischtalige cybercrimefora als een betrouwbare dienst om buiten bereik van opsporingsdiensten te blijven. Europol noemt daarbij anonieme betalingen, verborgen infrastructuur en diensten die specifiek voor crimineel gebruik waren ontworpen. [europol.europa.eu]

Opsporing en aanpak

Volgens de politie is uitgebreid onderzoek gedaan naar de dienst en de gebruikers ervan. Vóórdat First VPN offline werd gehaald, had de politie zicht gekregen op het criminele verkeer van gebruikers die zich ten onrechte veilig waanden.

Tijdens de actie werden 33 servers ontmanteld die aan de criminele dienst waren gelinkt. Daarnaast ontvingen gebruikers van de dienst een bericht waarin stond dat First VPN offline was gehaald en dat zij als gebruiker van de dienst waren opgemerkt. [politie.nl]

Bij Europol werd een Operational Taskforce (OTF) opgezet voor coördinatie en analyse van de data. Vanuit deze taskforce werden 83 analyseproducten gedeeld met lopende onderzoeken. Daarbij zijn 506 gebruikers geïdentificeerd, waarna deze informatie is gedeeld met de autoriteiten van andere landen. Volgens Europol zijn 21 onderzoeken gestart op basis van de informatie van Europol. (Cybercriminal VPN used by ransomware actors dismantled in global crackdown – VPN service featured in almost every major Europol-supported cybercrime investigation | Europol)

Arrestaties en jurisprudentie

De beheerder van First VPN werd op verzoek van de Franse autoriteiten in Oekraïne verhoord. De actie vond plaats in internationaal verband, waarbij ook Eurojust een joint investigation team van de Franse en Nederlandse autoriteiten ondersteunde. Eurojust coordinated investigation shuts down criminal VPN network | Eurojust | European Union Agency for Criminal Justice Cooperation]