Op 22 september 2020 maakten Europol en het Amerikaanse Department of Justice de resultaten bekend van Operation DisrupTor, een gecoördineerde internationale operatie tegen verkopers en kopers van illegale goederen op het darkweb. Tijdens de operatie werden veel arrestaties verricht na de ontmanteling van Wall Street Market in mei 2019. [europol.europa.eu], justice.gov

Opsporing

Operation DisrupTor bestond volgens Europol uit een reeks afzonderlijke, maar elkaar aanvullende operaties, gecoördineerd door Europol en Eurojust. De deelnemende landen waren onder meer Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en Australië. Het doel was het verstoren van de verkoop van illegale goederen via het darkweb, vooral verdovende middelen.

Volgens Europol volgde DisrupTor rechtstreeks op de takedown van Wall Street Market, destijds de op één na grootste illegale online markt op het darkweb. De daarbij verkregen data en materialen maakten het mogelijk om personen achter darkweb-accounts te identificeren.

Het Amerikaanse DOJ benadrukte dat de operatie voortbouwde op Operation SaboTor en de gecoördineerde takedown van Wall Street Market. Daarbij werden accounts op onder meer AlphaBay, Dream, WallStreet, Nightmare, Empire, White House, DeepSea en Dark Market aan echte personen gekoppeld.

Van de 179 arrestaties vonden er 8 in Nederland plaats. De overige arrestaties vonden plaats in de Verenigde Staten (121), Duitsland (42), het Verenigd Koninkrijk (4), Oostenrijk (3) en Zweden (1). Volgens Europol liepen daarnaast nog onderzoeken om personen achter darkweb-accounts verder te identificeren.

Arrestaties en strafzaken

Operation DisrupTor leidde wereldwijd tot de aanhouding van 179 darkweb-drugshandelaren en fraudeurs die betrokken waren bij tienduizenden verkopen van illegale goederen en diensten. Europol spreekt over vendors die “tens of thousands of sales of illicit goods” uitvoerden.[europol.europa.eu]

Het OM publiceerde in 2020 meerdere berichten over Nederlandse darkweb-drugsonderzoeken met internationale componenten, waaronder zaken waarin met Duitse of Finse autoriteiten werd samengewerkt en drugs via post naar klanten wereldwijd werden verzonden. [om.nl], [om.nl].

Een voorbeeld uit die periode is het OM-bericht van 18 februari 2020 over twee verdachten uit Pijnacker en Voorburg, waarbij nauw met de Duitse justitie werd samengewerkt. De Duitse autoriteiten vermoedden dat vanuit Duitsland drugs naar honderden klanten wereldwijd werden verzonden. De man uit Voorburg zou de verkoop op het darkweb hebben georganiseerd, terwijl een medeverdachte de pakketten in Duitsland en België op de post deed. [om.nl]

In de Verenigde Staten zijn diverse DisrupTor-zaken concreet vervolgd. Zo werd in Texas een darkweb-handelaar die cocaïne en heroïne verkocht, later veroordeeld tot 6,5 jaar gevangenisstraf en moest hij 50.000 dollar aan opbrengsten verbeurd verklaren. In die zaak werd vastgesteld dat klanten met cryptovaluta betaalden en dat de drugs via post- en pakketdiensten werden verzonden. justice.gov

Verstoring

Europol meldde dat wereldwijd meer dan 6,5 miljoen dollar in contanten en virtuele valuta in beslag werd genomen. Daarnaast werd ongeveer 500 kilogram drugs in beslag genomen, waaronder fentanyl, oxycodon, hydrocodon, methamfetamine, heroïne, cocaïne, ecstasy, MDMA en verslavende geneesmiddelen. Ook werden 64 vuurwapens in beslag genomen. [europol.europa.eu]

Operation DisrupTor was daarmee vooral een data-gedreven vervolgoperatie. De kern zat niet in het uit de lucht halen van een platform, maar in het analyseren van eerder verkregen serverdata, het koppelen van accounts aan echte personen, het uitvoeren van huiszoekingen en het afpakken van drugs, geld, cryptovaluta en wapens.