Tornado Cash is een ‘decentralized cryptomixer’, actief op de Ethereum-blockchain. De dienst maakte het mogelijk om cryptovaluta te storten vanuit het een walletadres en later op te nemen via een ander walletadres, waardoor het transactiespoor op de blockchain werd doorbroken. Tornado Cash werkte met smart contracts en werd aangeboden via een zogenoemde ‘Decentralized Autonomous Organization’ (DAO)-structuur. Volgens de FIOD bood de dienst gebruikers de mogelijkheid om de herkomst of bestemming van cryptovaluta te verhullen.

De Amerikaanse sanctieautoriteit OFAC plaatste Tornado Cash op 8 augustus 2022 op de sanctielijst. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën was via Tornado Cash sinds 2019 meer dan 7 miljard dollar aan cryptovaluta gemixt, waaronder meer dan 455 miljoen dollar afkomstig van de Noord-Koreaanse Lazarus Group, plus gelden uit de Harmony Bridge- en Nomad-heists.

Opsporing

In juni 2022 startte het Financial Advanced Cyber Team (FACT) van de FIOD een strafrechtelijk onderzoek naar Tornado Cash. De FIOD vermoedde dat via Tornado Cash op grote schaal criminele geldstromen werden verhuld, onder meer afkomstig uit cryptohacks en scams, waaronder gelden die vermoedelijk aan Noord-Koreaanse hackers konden worden gerelateerd. Het onderzoek stond onder leiding van het Functioneel Parket. (fiod.nl)

Op 10 augustus 2022 hield de FIOD in Amsterdam een 29-jarige man aan. Hij werd verdacht van betrokkenheid bij het verhullen van criminele geldstromen en het faciliteren van witwassen via Tornado Cash.

Arrestaties

Het OM bracht de zaak uiteindelijk voor de rechtbank Oost-Brabant. Volgens het OM ging het om het witwassen van 535.809 ETH, met een waarde van ongeveer 1,2 miljard dollar. Het OM eiste op 27 maart 2024 een gevangenisstraf van 64 maanden tegen de verdachte, die door het OM werd gezien als lid van de directie van de informele organisatie achter Tornado Cash (OM.nl).

In de Verenigde Staten werden op 23 augustus 2023 twee andere Tornado Cash-oprichters, Roman S. en Roman S., aangeklaagd voor onder meer samenzwering tot witwassen, sanctieschendingen en het exploiteren van een niet-gelicentieerde money transmitting business.

Nederlandse strafzaak

Op 14 mei 2024 veroordeelde (ECLI:NL:RBOBR:2024:2069) de rechtbank Oost-Brabant de Nederlandse verdachte, een 31-jarige Rus woonachtig in Amstelveen, tot een gevangenisstraf van 64 maanden wegens medeplegen van gewoontewitwassen. De rechtbank achtte bewezen dat verdachte samen met zijn mededaders Tornado Cash had ontwikkeld en onderhouden en dat via die tool grote hoeveelheden uit misdrijf afkomstige Ether waren verhuld.

De rechtbank stelde vast dat 535.809 ETH, ter waarde van ongeveer 1.217.343.820 dollar (!), afkomstig was uit 36 afzonderlijke hacks. De rechtbank beschouwde Ether als een “voorwerp” in de zin van art. 420bis Sr, omdat cryptovaluta economische waarde vertegenwoordigen, overdraagbaar zijn en voor menselijke beheersing vatbaar zijn.

Naast de gevangenisstraf verklaarde de rechtbank verschillende vermogensbestanddelen verbeurd, waaronder een Binance-tegoed van ruim €1 miljoen, 233.360 USDT, 388.358 TORN-tokens, een Zwitserse bankrekening van €36.449 en een Porsche, inclusief kentekenbewijs en sleutels, ter waarde van €75.295,76). Ik kon geen uitspraak in hoger beroep vinden.