Crypto mixing diensten (ook wel “tumblers” genoemd) vormen een belangrijke schakel in het financiële ecosysteem van cybercrime. Deze diensten maken het mogelijk om cryptovaluta te “mengen” door transacties te splitsen, te combineren en via verschillende adressen te laten lopen, met als doel de herkomst en bestemming van gelden te verhullen. Deze diensten worden veelvuldig gebruikt voor het witwassen van criminele opbrengsten, zoals ransomwarebetalingen en transacties op darknet markets.
De afgelopen jaren zijn crypto mixers steeds nadrukkelijker in beeld gekomen bij opsporingsdiensten. Anders dan bij traditionele financiële instellingen ontbreekt vaak regulering, toezicht en klantidentificatie (KYC), waardoor deze diensten aantrekkelijk zijn voor criminelen. Tegelijkertijd maakt het publieke karakter van blockchaintransacties het mogelijk om – onder bepaalde omstandigheden – patronen en geldstromen te analyseren, wat weer aanknopingspunten biedt voor opsporing.
Doel overzicht
Deze subpagina biedt een overzicht van belangrijke operaties gericht op crypto mixing diensten. Per casus wordt ingegaan op de werking van de dienst, de opsporingsaanpak en jurisprudentie.
Voor de samenstelling van dit overzicht is gebruik gemaakt van CoPilot (GPT 5.5, denkmodel). De URL’s en informatie in genoemde bronnen in de tekst zijn handmatig gecontroleerd. Stuur mij gerust een e-mail als je een fout ziet of een belangrijke operatie mist. Een belangrijke beperking van mijn overzicht is dat het ziet op operaties waar de Nederlandse politie, en vaak de FIOD, bij betrokken zijn.
Overzicht van operaties gericht op crypto mixing diensten
Bron: gemaakt met Notebook LM (juni 2026)
Korte reflectie
De bestrijding van crypto mixing diensten markeert een belangrijke ontwikkeling in de aanpak van cybercrime: het bestrijden van de financiële infrastructuur.
In mijn vroege werk met van Wegberg en van Deventer ging het nog om de werking en juridische vraag wat de relatie is tussen witwassen en crypto mixing diensten. Zie daarover: R.S. van Wegberg, J.J. Oerlemans & O. van Deventer, ‘Bitcoin money laundering: mixed results? An explorative study on money laundering of cybercrime proceeds using bitcoin’, Journal of Financial Crime 2018, nr. 2, p. 419-435. doi: 10.1108/JFC-11-2016-0067
Recente jurisprudentie – met name rond Tornado Cash – laat zien dat beheerders van deze diensten ook strafrechtelijk aansprakelijk kunnen zijn. Tegelijkertijd valt op dat er nauwelijks arrestaties en vervolgingen in dit type operaties. Ook blijft vaak onduidelijk op welke wijze de opsporing precies heeft plaatsgevonden.
De internationale dimensie van deze operaties zijn ook interessant De FIOD werkte hier meestal samen met Duitse en Amerikaanse autoriteiten. Ook wordt zichtbaar hoe de Verenigde Staten deze diensten sanctioneert en zelfs als bedreiging voor de nationale veiligheid ziet. Deze afbeelding/infographic van Notebook LM illustreert dat goed.
jjoerlemans.com 