Cybercrime jurisprudentieoverzicht – juli 2019

Posted on 13/07/2019 op oerlemansblog

Hoge Raad over scans en computervredebreuk

De Hoge Raad heeft op 9 april 2019 een arrest gewezen over het vereiste van ‘binnendringen’ in ene geautomatiseerd werk (HR 9 april 2019, ECLI:NL:HR:2019:560). In het arrest maakt de Hoge Raad duidelijk dat het enkele gebruik van een scan-programma om kwetsbaarheden op een website te onderzoeken niet voldoende bewijs is om te spreken van ‘binnendringen’ in een deel van een geautomatiseerd werk. Er werd ook geen bewijs geleverd dat een geslaagde aanval door verdacht had plaatsgevonden, maar slechts dat het ‘niet ondenkbaar’ is geweest. Het arrest is niet verrassend of bijzonder interessant en daarom heb ik het geen uitgebreide bespreking gegeven.

Over ‘sivven’, ‘lebben’, ‘mapsen’, ‘nippen’ en ‘spa’

De rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft op 17 mei 2019 verschillende verdachten veroordeeld (ECLI:NL:RBZWB:2019:2195) voor de grootschalige verspreiding van phishingmails uit naam van een bank (Rb. Zeeland-West-Brabant 17 mei 2019, ECLI:NL:RBZWB:2019:2195). Daarbij zijn gevangenisstraffen tot en met vijf jaar opgelegd voor het medeplegen van oplichting, computervredebreuk, diefstal en witwassen, allen meermalen gepleegd, deelname aan een criminele organisatie en valsheid in geschrifte. Het onderzoek heeft zich alleen gericht op klanten van één bank. De door de bank geschatte totale schade, veroorzaakt door verdachte en haar mededaders, wordt geschat op meer dan een miljoen euro. De uitspraak is lezenswaardig vanwege de feiten en overwegingen omtrent het digitale bewijs.

De verdachten uit het onderzoek ‘Vari/Willis’ gingen als volgt te werk. Uit naam van een bank werden spam e-mails naar slachtoffers verstuurd. In de mail werden slachtoffers opgeroepen een nieuwe pinpas aan te vragen. Dit proces duurde langzamer dan normaal. De slachtoffers werden gevraagd hun rekeningnummer, pasnummer, pincode, telefoonnummer en e-mailadres in te voeren. Die gegevens werden door de website automatisch doorgezonden naar de medeverdachte, waarmee een nieuwe mobiele telefoonnummer werd geregistreerd voor de Bankieren-app. Als  de slachtoffers vastliepen op de nepwebsite, belde de verdachte uit naam van de bank en leidde hen door het proces. Na het aanvragen van een nieuwe pinpas, werd de pinpas uit de brievenbus van het slachtoffer gevist. Daarna werd de rekening van het slachtoffer, met gebruikmaking van money mules, leeggehaald.

Het digitale bewijs is indrukwekkend, omdat verbindingen worden gemaakt met de gebruikersnamen van verschillende inbeslaggenomen telefoons (incl. back-ups van de telefoons op computers, gegevens uit een Skype-applicaties en gebruikersnamen en berichten uit Whatsappgroepen) en vorderingen bij onder andere ‘payment service providers’. De inhoud van de berichten met woorden als ‘sivven’, ‘lebben’, ‘mapsen’, ‘nippen’, en over een ‘nip’ en een ‘spa’ hebben als bewijs gediend, omdat volgens de rechtbank in het licht van dossier duidelijk is dat slechts sprake is van het ‘achterstevoren spellen van de woorden’ en ‘vissen’, ‘bellen’, ‘spammen’, ‘pinnen’, een ‘pincode’ en ‘pinpas’. Daarbij komt nog bij dat, waar er op de phishing website gevraagd wordt om een pasnummer en pincode in te voeren, deze gegevens worden doorgestuurd met “spanr’ en ‘nip’. Ook is interessant dat één van de verdachten is getraceerd door onderzoek aan de headergegevens in de e-mail die was verzonden. Daaruit kon het IP-adres van een ‘VPS server’ worden afgeleid. Van deze dienstverlener zijn klaarblijkelijk gebruikersgegevens zijn gevorderd. Ook is onder andere bewezen dat de verdachte phishingmails vanaf een server heeft verstuurd en op die server de phishing e-mails en phishingwebsites zijn gevonden.

Uit de uitspraak blijkt dat de opsporingsautoriteiten de telefoon van de verdachte lieten overgaan ten tijde van de aanhouding, zodat deze ‘open’ was. Hier is op aanvraag van de verdediging een proces-verbaal van opgemaakt. De rechtbank bindt geen consequenties aan dit vormverzuim en acht de doorzoeking op grond van 110 Sv voldoende voor het onderzoek aan de gegevensdragers, omdat de gegevensdragers alleen in beslag zijn genomen, waarna de gegevens op de gegevensdrager zijn onderzocht.

Veroordeling voor hacken en publiceren naaktfoto’s, maar geen smaadschrift

De rechtbank Amsterdam heeft op 12 februari 2019 een verdachte veroordeeld (ECLI:NL:RBAMS:2019:2124) voor computervredebreuk (Rb. Amsterdam 12 februari 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:2124). De verdachte heeft de computers van drie vrouwelijke slachtoffers van een studentenhuis binnengedrongen. De verdachte heeft een gevangenisstraf opgelegd gekregen van 60 dagen, waarvan 32 dagen voorwaardelijk en een proeftijd van twee jaar.

De verdachte heeft gebruik gemaakt van de computers na van één hen toestemming te hebben verkregen. De verdachte is daarbij echter verder gegaan dan tot waar de toestemming zich uitstrekte door foto’s van die computers af te halen en verder te gebruiken. De verdachte heeft op die manier computervredebreuk gepleegd met betrekking tot die computers.

De verdachte heeft vervolgens beeldmateriaal gekopieerd door middel van een USB-stick en het downloaden van foto’s van het social media-account. Vervolgens is het beeldmateriaal gekopieerd en zijn daarbij afbeeldingen gemanipuleerd. Daarvoor is gegevensmanipulatie (art. 350a Sr) ten laste gelegd. Hoewel de naam van het delict misschien passend lijkt is hier volgens de rechtbank geen sprake van. De verdachte heeft kopieën van de gegevens verwerkt, waarbij dus de originele gegevens zijn intact gebleven. Hierdoor niet wordt voldaan aan de delictsomschrijving. De verdachte wordt aldus vrijgesproken van dit ten laste gelegde feit.

Het bewerkte beeldmateriaal is daarna terecht gekomen op verschillende pornografische websites, waardoor het lijkt alsof aangeefsters zelf op die websites staan, met alle nare gevolgen van dien voor hun privé- en werkzame leven. De verdachte krijgt ontslag van alle rechtsvervolging voor het ten laste gelegde smaadschrift, omdat de tenlastelegging niet omschrijft wat de concrete gedraging is van de verdachte. Uit deze omschrijving blijkt immers niet wat er is afgebeeld op de gemanipuleerde foto’s en/of filmpjes van aangeefsters. Daarmee is ook niet duidelijk waaruit de aanranding van de eer of goede naam heeft bestaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s