Tag afpersing

Cybercrime jurisprudentieoverzicht november 2024

jjoerlemans Een reactie plaatsen

Bron: een met WordPress AI gegenereerde afbeelding

Veroordeling voor leiding geven aan een criminele organisatie met cryptocommunicatiedienst (IronChat)

Op 12 september 2024 heeft de rechtbank Gelderland een 52-jarige man veroordeeld (ECLI:NL:RBGEL:2024:6732) voor het leiding geven aan een criminele organisatie die onder andere tot oogmerk had het aanbieden van een cryptocommuncatiedienst aan andere criminele organisaties en het witwassen van het geld dat hiermee werd verdiend. Volgens dit bericht van Tweakers.net gaat het hier om ‘IronPhone’-cryptotelefoons en de bijbehorende ‘IronChat’-berichtendienst. De hoofdverdachte kreeg een gevangenisstraf van 4,5 jaar opgelegd.

Drie verdachten

De zaak draait om drie verdachten die allemaal een rol hadden in het bedrijf dat een applicatie verkocht waarmee mensen versleuteld met elkaar konden communiceren. De verdachte in de onderhavige uitspraak was de eigenaar van het bedrijf en “deed alles”: “de verkoop, inkoop, klanten en het programmeren”. Bovendien was verdachte de leidinggevende binnen het bedrijf. Medeverdachte 1 installeerde software op telefoons en laptops. Verder deed hij het accountbeheer, behandelde hij ‘support’ vragen, hielp hij klanten in de showroom, deed de verkoop en leverde hij telefoons en laptops af bij klanten. Later hield hij zich ook bezig met de financiële boekhouding. Medeverdachte 2 was in loondienst als operationeel security manager. Hij verrichtte verschillende werkzaamheden waaronder support en het ontwikkelen en installeren van software.

Werking IronPhone en IronChat

In de uitspraak staan in r.o. 2.1.4-2.1.6 interessante details over de cryptotelefoons. Om gebruik te maken van de communicatiemethode diende men een abonnement af te sluiten. Op een prijslijst die beschikbaar is uit de kopie van de server van het bedrijf staan de volgende kosten voor een abonnement:

  1. Telefoon (model Wileyfox Swift2) met als kosten voor een abonnement: per zes maanden € 800,- voor Europa en € 1000,- voor wereldwijd
  2. Telefoon (model Samsung S8) met als kosten voor een abonnement: per zes maanden € 1.500,- voor Europa en € 1.750,- voor wereldwijd;
  3. Laptop (model HP Folio 9470m) met als kosten voor een abonnement: € 2.250,- per jaar.

Bij een aantal telefoons die zijn onderzocht in het kader van andere strafrechtelijke onderzoeken is opgevallen dat de telefoons technisch zo zijn ingericht dat er geen gebruik gemaakt kan worden van de camera, microfoon of wifi. Een getuige heeft verklaard dat de camera’s en microfoons werden verwijderd uit de telefoons wanneer verdachte dat wilde. Volgens de bewijsstukken gebeurde ongeveer in de helft van de gevallen.

Encryptiemethode

In de gebruiksaanwijzing van ‘communicatiemethode 2’ (uit 2015), staat omschreven dat gebruik wordt gemaakt van end-to-end encryptie door middel van het zogenaamde OTR (Off-The-Record) protocol. In de gebruikersaanwijzing worden de volgende voordelen opgesomd van het gebruik van OTR ten opzichte van andere “veilige communicatie”:

  • [communicatiemethode 2] laat geen digitale handtekeningen achter in berichten waardoor het achteraf niet valt te bewijzen dat er communicatie heeft plaatsgevonden;
  • communicatiemethode 2] werkt alleen als beide contacten online zijn, er wordt niets van berichten op servers opgeslagen. (…);
  • Gesprekken via [communicatiemethode 2] vallen achteraf niet meer te ontsleutelen, ook niet als de datalijnen getapt worden. (…);
  • [communicatiemethode 2] beschikt over een wis & sluit functie waarbij alle berichten direct worden gewist en encryptiesleutels direct komen te vervallen;
  • [communicatiemethode 2] heeft een PANIC modus waarbij u met één druk op de knop uw gehele [communicatiemethode 3] wist en ontoegankelijk maakt.

Overige functionaliteiten

Daarnaast is het mogelijk om de inhoud van een chat op beide telefoons helemaal te verwijderen door een codewoord in te voeren en te versturen naar degene waarvan men wil dat de inhoud van die chat verdwijnt. Men voert dan in: “CRASHME!34”.

Ook staat in een proces-verbaal dat de communicatie-app voor de buitenwereld er uitziet als een medische app. Sommige landen verplichten bij de douane het wachtwoord van telefoons te verstrekken, maar medische gegevens mogen dan niet worden ingezien.

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt op basis van bovenstaande bewijsmiddelen vast dat de communicatiemethode en de applicatie waren ingericht met het doel om de via deze telefoon of applicatie gevoerde communicatie vertrouwelijk te houden. De rechtbank leidt dit met name af uit de voordelen die in de gebruiksaanwijzing worden genoemd, de panic button en de ‘crash me’-functie, waarmee met één druk op de knop de inhoud van de telefoon kon worden gewist.

Daarnaast leidt de rechtbank uit het bovenstaande af dat de anonimiteit van de gebruikers een belangrijk uitgangspunt was. Zo werden bij de verkoop van de telefoons, telefoonapplicaties met bijbehorende abonnementen en laptops geen namen of adresgegevens genoteerd, maar enkel een random naam. Verder is uit de bankgegevens gebleken dat ongeveer 90% van alle bijschrijvingen contante stortingen waren (met een totaalbedrag van bijschrijvingen aan contante stortingen (via een geldautomaat) voor een periode van bijna drie jaar € 2.668.260,00 bedraagt. Zelfs toen de bank meldde dat het doen van dergelijke ongebruikelijke transacties onacceptabel was en ertoe kon leiden dat de relatie tussen de bank en het bedrijf kon worden beëindigd, ging het bedrijf niet anders handelen.

Verloop opsporingsonderzoek

Over het opsporingsonderzoek met de naam ‘Goliath’ overweegt de rechtbank dat in de periode van 3 oktober 2018 tot en met 2 november 2018 de communicatieapplicatie is geïntercepteerd. Tijdens deze interceptiefase is 24/7 chatverkeer onderschept, gelezen, geduid, veredeld en geanalyseerd. Er is binnen onderzoek Goliath gewerkt met, onder andere, zoekwoorden (topics). Dit waren zoekwoorden die te relateren zijn aan diverse vormen van criminaliteit. Voorbeelden van dergelijke woorden zijn: ‘drugs’, ‘coke’, ‘slapen’, ‘pipa’s’, ‘AK’ of ‘wapens’. Deze topics waren beschikbaar in diverse talen. Als er in chatberichten woorden voorkwamen die op deze topiclijsten stonden, werden alle chatberichten van de conversatie zichtbaar in de chatmodule. Gedurende de interceptieperiode is niet vastgesteld dat anderen, waaronder politici, artiesten en de gewone man met bijvoorbeeld een geheime relatie, gebruik hebben gemaakt van de communicatiemethode, zoals de verdediging stelde.

Uit de bewijsmiddelen blijkt volgens de rechtbank gebleken dat de klantenkring van het bedrijf voor in ieder geval een zeer groot deel uit personen bestond die zich bezig hielden met strafbare feiten en dat verdachte en zijn medeverdachten hier wetenschap van hadden. De rechtbank onderbouwt dit uit tapgesprekken en chatgesprekken. De rechtbank is van oordeel dat sprake is van een nauwe en bewuste samenwerking tussen de verdachten met betrekking tot het wissen van accounts.

Sprake van begunstiging

Vervolgens beantwoord de rechtbank de vraag of sprake van het delict begunstiging en gaat daarvoor na of de verdachten voorwerpen waarop of waarmee een misdrijf is gepleegd hebben vernietigd, weggemaakt, verborgen of aan het onderzoek van de ambtenaren van justitie of politie hebben onttrokken, met het oogmerk om het te bedekken of de nasporing of vervolging te beletten of te bemoeilijken. Uit de voornoemde bewijsmiddelen blijkt volgens de rechtbank dat in ieder geval drie keer een verzoek is gedaan om een account te wissen, nadat de gebruiker was aangehouden.

Hieruit volgt naar het oordeel van de rechtbank dat de verzoeken zijn gedaan om te voorkomen dat de politie belastende informatie op de inbeslaggenomen telefoon zou aantreffen. Een van de verzoekers is later aangehouden en veroordeeld voor een Opiumwetfeit. Uit de aangehaalde chatberichten blijkt dat er bij het verzoek om een account te wissen altijd haast was gemoeid. Gelet op het voorgaande, de inhoud van de chatgesprekken, in onderlinge samenhang bezien met de onder paragraaf 2.2 genoemde feiten en omstandigheden, is de rechtbank van oordeel dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan begunstiging.

Deelname aan een criminele organisatie

Ook stelt de rechtbank vast dat de verdachte schuldig is aan deelneming aan een criminele organisatie. De rechtbank stelt voorop dat van ‘deelneming’ aan een organisatie als bedoeld in artikel 140 Sr slechts dan sprake kan zijn, als de verdachte behoort tot het samenwerkingsverband en een aandeel heeft in gedragingen dan wel gedragingen ondersteunt die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het in dat artikel bedoelde oogmerk. Het is hierbij niet vereist dat de verdachte wetenschap heeft van één of meer concrete misdrijven die door de organisatie worden beoogd. Onder deelneming wordt mede begrepen het verlenen van geldelijke of andere stoffelijke steun ten behoeve van het samenwerkingsverband (art. 140 lid 4 Sr oud).

De rechtbank stelt allereerst vast dat enkele personen een criminele organisatie vormden met als oogmerk het uitvoeren van hard- en softdrugs en hennepteelt. Verder volgt uit de bovenstaande bewijsmiddelen dat verdachte veelvuldig contact had met de leider van deze organisatie. De rechtbank is van oordeel dat de verdachte heeft deelgenomen aan een organisatie door de leden van deze organisatie te voorzien van de applicatie en dat verdachte wist dat sprake was van een organisatie die als oogmerk had misdrijven te plegen.

Schuldig aan begunstiging, witwassen en valsheid in geschrifte

Daarnaast zag het oogmerk van de criminele organisatie op begunstiging, witwassen en valsheid in geschrifte. Zoals volgt uit paragraaf 2.3 beschikten de communicatiemethoden over de mogelijkheid om binnen een aantal klikken de inhoud van een telefoon of chats te verwijderen. Ook bood het bedrijf een dienst aan waarbij op verzoek accounts konden worden gewist. Uit het feit dat de organisatie deze dienst aanbood, en (vrijwel) het gehele klantbestand van het bedrijf bestond uit personen die zich bezighielden met criminele activiteiten, is voor de rechtbank gebleken dat het oogmerk van het samenwerkingsverband gericht was op begunstiging door chats, accounts of de gehele inhoud van een telefoon te verwijderen met als doel om de nasporing of vervolging te beletten of te bemoeilijken.

Oordeel rechtbank

Het oogmerk van de organisatie was daarnaast gericht op het gewoontewitwassen. Omdat (vrijwel) het gehele klantbestand van het bedrijf bestond uit personen die zich bezighielden met criminele activiteiten, kan het niet anders dan dat de inkomsten van het bedrijf in ieder geval gedeeltelijk afkomstig waren uit de criminele activiteiten van die criminele klanten en dus afkomstig uit misdrijf. Verdachte en zijn medeverdachten moeten dat hebben geweten. Door de vele transacties die plaatsvonden over een lange periode was sprake van gewoontewitwassen en had de organisatie daar dus het oogmerk op. Daarnaast hebben verdachte en zijn medeverdachten zich schuldig gemaakt aan eenvoudig witwassen, zijnde de opbrengsten van de verkoop van hun producten. In de periode van 1 januari 2017 tot en met 2 november 2018 heeft de verdachte meerdere geldbedragen van in totaal € 1.211.906,08 verworven en voorhanden heeft gehad, terwijl hij en zijn medeverdachten wisten dat deze geldbedragen – onmiddellijk – uit enig (eigen) misdrijf afkomstig waren. Daarmee komt de rechtbank tot een bewezenverklaring van eenvoudig witwassen in de zin van artikel 420bis.1 Sr.

Ten slotte zag het oogmerk van de organisatie op het plegen van valsheid in geschrifte (paragraaf 2.4). Om inkomsten te verklaren werden nadat bedragen op de bankrekening waren bijgeschreven facturen valselijk opgemaakt, waarmee de bedrijfsadministratie werd aangepast. De instructies die werden gegeven aan de medewerkers zorgden voor een bedrijfscultuur waarbinnen het normaal werd om valselijk stukken op te maken.

Gevangenisstraf voor bezit en verspreiden grote hoeveelheid persoonsgegevens

Op 26 september 2024 heeft de rechtbank Gelderland een verdachte veroordeeld (ECLI:NL:RBGEL:2024:6909) voor het verspreiden van een grote hoeveelheid persoonsgegevens (‘leads’) en witwassen van cryptogeld. Ook Arnoud Engelfriet besteedde in een blog aandacht voor de zaak. De zaak is alleen wel ernstiger dan daarin wordt voorgesteld. Het gaat namelijk niet over gegevens van 5000 personen, maar over gegevens van miljoenen personen.

De rechtbank legt in de bewijsoverwegingen uit dat een opsporingsambtenaar in het kader van een pseudokoop met de verdachte contact heeft gelegd via Telegram. Vervolgens kocht de verbalisant 5.000 ‘targetleads’ van voor een bedrag van € 50,- in bitcoins. Na de betaling ontving de verbalisant via Telegram een bestand met de leads. In dit bestand stonden persoonsgegevens die onder andere bestonden uit: telefoonnummer, mogelijk Facebook ID, voornaam, achternaam, geslacht, woonplaats, werkgever en relatiestatus. De Telegramgebruiker plaatste bovendien meerdere berichten over de verkoop van leads in de openbare Telegramgroep met de (weinig verhullende naam) ‘FraudeHandel’.

Indicatie aangetroffen persoonsgegevens

Na identificatie van de verdachte zijn enkele gegevensdragers in beslag genomen. Ter indicatie van de hoeveelheid aangetroffen persoonsgegevens volgt hieronder een opsomming van de aangetroffen bestanden:

  • een bestand met daarin een lijst van 667.816 credentials – e-mailadres en wachtwoord (plain text);
  • een bestand met daarin een lijst van 448.209 credentials – e-mailadres en wachtwoord (plain text);
  • een map ‘damipora.lt’, met daarin een Excel-bestand met profielgegevens. In dit bestand stond een lijst met 223.852 leads — voor- en achternaam, nationaliteit, geboortedatum, religie, opleiding, burgerlijke staat, uiterlijke kenmerken;
  • een map genaamd ‘Facebook Leak’. In deze map staan 105 items gerangschikt op land. Het lijkt hier te gaan om de Facebook datalek uit 2019, waarin de gegevens van 533 miljoen Facebookgebruikers aanwezig zijn. Gegevens bevatten o.a. telefoonnummer, naam, geslacht, woonplaats, e-mailadres, geboortedatum;
  • een map met een Excel-bestand, met daarin een lijst met 243.764 leads — geslacht, naam, adres, telefoonnummer, geboortedatum, bankrekeningnummer, e-mail;
  • een map met een txt-bestand met de naam ‘Dub_22’, met daarin een lijst met 22.075.941 credentials – e-mailadres en wachtwoord (plaintext);
  • een map met een txt-bestand met de naam ‘LuckyMillions BE fix’, met daarin een lijst met 243.766 leads — geslacht, naam, adres, telefoonnummer, e-mailadres;

Witwassen

Uit de bewijsmiddelen blijkt verder dat tussen 3 februari 2021 en 20 januari 2022 diverse coins zijn gestort op het Binance-account van de verdachte met een totale waarde van US$ 30.107,50 op het moment van de transacties. Ook hebben de verdachte en medeverdachte dagelijks contact over het verkopen van leads. Ten slotte is het interessant om te lezen dat:

“aan het Binance-account op naam van verdachte was een debitcard gekoppeld. In totaal zijn er 177 succesvolle transacties geweest met een totaalbedrag van € 14.387,58, waarvan € 8.070,00 contant is opgenomen. De overige betalingen zijn onder andere gedaan aan Apple, Coolblue, Louis Vuitton, Makro, Bijenkorf en Bol.com”.

De rechtbank overweegt dat de verdachte van 22 april 2021 tot en met 12 januari 2022 bitcoins van zijn Binance-rekening uitgegeven, dan wel contant opgenomen. Hiermee is sprake van een vermoeden van witwassen. Van de verdachte mag worden verlangd dat hij een verklaring geeft voor de herkomst van deze bitcoins, maar die beriep zich op zijn zwijgrecht. Er is geen enkel concreet aanknopingspunt dat de bitcoins (deels) afkomstig zijn van legale activiteiten. De rechtbank acht daarom bewezen dat de bitcoins afkomstig zijn uit een misdrijf en de verdachte heeft zich door het gebruikmaken en pinnen ervan schuldig gemaakt aan het witwassen van cryptovaluta (in totaal € 14.387,58).

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt verder vast de verdachte een enorme hoeveelheid leads op zijn harde schijf had staan. Het is een feit van algemene bekendheid dat persoonsgegevens veelal worden gebruikt bij oplichting en diefstal, zoals Whatsapp- of bankhelpdeskfraude. Daarbij blijkt onder feit 1 dat verdachte geld kreeg voor de verkoop van leads. Het kan dan ook niet anders dan dat verdachte wist dat de persoonsgegevens bestemd zijn voor het plegen van oplichtingen en diefstallen.

Het is daarom niet verassend dat de verdacht wordt veroordeeld voor het medeplegen van het verkopen, overdragen, verspreiden en voorhanden hebben waarvan hij weet dat deze bestemd voor het plegen van misdrijven zoals diefstal en oplichting (zie o.a. art. 234 en 326 Sr). Ook wordt de verdachte veroordeeld voor (gewoonte)witwassen. Het is overigens opvallend dat het delict ‘heling van gegevens’ (artikel 139g Sr) niet ten laste is gelegd.

Met betrekking tot de straf overweegt de rechtbank dat ‘blijkt uit het strafblad van verdachte dat hij op 18 januari 2021 al eerder is veroordeeld voor verschillende cyberfeiten’ en de verdachte ‘kansen heeft gehad en flink is gewaarschuwd, in de vorm van een forse voorwaardelijke gevangenisstraf in België’. Hij krijgt een gevangenisstraf van 12 maanden opgelegd.

Veroordeling voor afdreiging via internet

De rechtbank Noord-Holland heeft op 4 oktober 2024 een verdachte veroordeeld (ECLI:NL:RBNHO:2024:10395) voor het medeplegen van afdreiging van zeven slachtoffers. FD.nl besteedde ook aandacht aan de zaak in het achtergrondartikel: ‘Gokverslaafde Ali ging mannen afpersen met lawine aan appjes over bezoek aan sekssites’.

De uitspraak vind ik interessant vanwege de beschrijving van de modus operandi van de daders. Deze zijn als volgt beschreven:

Stap 1: het verwerven telefoonnummers van potentiële slachtoffers, onder meer door sekswerkers te betalen voor het verstrekken van contactgegevens van hun klanten en door nepprofielen en -advertenties op sekssites aan te maken. De verdachte heeft ter zitting erkend dat hij de advertentie op Kinky.nl op die manier heeft gebruikt. Eén van de aangevers is via deze site slachtoffer geworden van afdreiging.

Stap 2: het massaal versturen van een eerste, steeds nagenoeg identiek WhatsApp-bericht waarin staat dat het potentiële slachtoffer contact heeft gehad met één of meerdere sekswerkers die hun diensten aanbieden op de websites Kinky.nl en/of Sexjobs.nl.

Stap 3: als er contact is met een potentieel slachtoffer, worden steeds gelijkluidende vervolgberichten gestuurd, waarin wordt gedreigd met het openbaar maken van het gedrag van een slachtoffer tegenover mensen in zijn directe omgeving.

Stap 4: de slachtoffers worden onder druk gezet om, meestal via betaalverzoeken, geld over te maken naar bankrekeningen van derden.

De rechtbank acht, gelet op de verklaring van de verdachte, in samenhang bezien met de overige bewijsmiddelen (zoals opgenomen in de bijlage bij het vonnis), bewezen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van de onder 3 en 4 ten laste gelegde afdreigingen.

De rechtbank overweegt dat de personen die op dreigberichten zijn ingegaan geïntimideerd, beschaamd en in paniek raakten, bang voor openbaarmaking van hun gevoelige privéinformatie. De verdachte heeft, samen met zijn mededaders, de slachtoffers in deze zaak onder voornoemde dreiging bewogen tot het betalen van uiteenlopende geldbedragen, ter hoogte van in totaal ruim € 100.000,-.

De rechtbank overweegt verder dat naast de financiële schade die de verdachte en zijn mededaders door hun handelen hebben aangericht, zij de slachtoffers emotioneel zwaar hebben belast. Uit de aangiftes en de ingediende vorderingen tot schadevergoeding volgt dat bij veel slachtoffers sprake was van paniekgevoelens, stress, isolement en hulpeloosheid. De verdachte is eerder voor soortgelijke feiten onherroepelijk veroordeeld. Alles afwegende is de rechtbank van oordeel dat een gevangenisstraf voor de duur van 30 maanden moet worden opgelegd, met aftrek van voorarrest. Ook moet de verdachte verschillende schadevergoedingen betalen.

Veroordeling in hoger beroep beheerder Darkscandals

jjoerlemans

Op 14 februari 2024 veroordeelde het Hof Den Haag (ECLI:NL:GHDHA:2024:217) een verdachte voor opruiing, bezit en verspreiding van kinder- en dierenporno via de website Darkscandals, alsmede voor de vervaardiging van kinderporno, aanranding, verkrachting en belastingfraude. De verdachte is beheerder geweest van de in de tenlastelegging genoemde websites, waaronder http://www.darkscandals.co. Hij had ook een Darkscandals website op een darkweb opengesteld (www.darksdsp6iexvidx.onion). De beheerder is 2020 aangehouden. De websites zijn offline gehaald en er is een zogenoemde ‘splash page’ (zie afbeelding) gepubliceerd.

De website Darkscandals toonde voornamelijk (extreme) video’s waarin is te zien dat vrouwen worden verkracht, vrouwen worden afgeperst, vrouwen worden gedwongen om seksuele handelingen bij zichzelf te doen of te ondergaan. Ook zijn er enkele seksuele video’s met minderjarigen verkocht en verspreid.

Aanleiding

De website werd volgens Amerikaanse documentatie voor een vervolging ontdekt door de Amerikaans autoriteiten in een onderzoek naar de vanuit Zuid-Korea beheerde website, genaamd ‘Welcome To Video’. Deze website zou een van de grootste kinderporno websites wereldwijd zijn. Een Amerikaanse verdachte bleek ook gebruik te hebben gemaakt van de toen nog onbekende website DarkScandals. Het onderzoek leidde naar de verdachte en betalingen met cryptovaluta. Door middel van een undercover operatie (een pseudkoop onder Nederlands recht) hebben Amerikaanse politieagenten in 2018 vervolgens een pakket besteld via DarkScandals. Hiervoor werd voor ongeveer 25 dollar aan Bitcoins betaald. De downloadlink voor het bestelde pakket kwam vanaf het emailadres bitcoin@darkscandals.com die gehost bleek te zijn bij een anonieme email service in Duitsland.

De Nederlandse verdachte, gebruikmakend van het pseudoniem ‘Mr. Dark’, uit Barendrecht zou de beheerder zijn Darkscandals. Volgens de Amerikanen zou hij gedurende acht jaar 1,6 miljoen dollar (voornamelijk in bitcoin en etherium) hebben verdiend uit 1650 betalingen voor de verspreiding van de video’s.  

Waarschuwende brief

De politie en het Openbaar Ministerie (OM) hebben downloaders en aanbieders van gewelddadige porno, kinder- dan wel dierenpornografisch materiaal, een waarschuwende brief per e-mail gestuurd (zie OM.nl). Uit onderzoek naar de communicatie van ‘Mr. Dark’ zijn meerdere (internationale) mailadressen achterhaald die gebruikt zijn op Darkscandals. Vanuit die e-mailadressen is betaald of is nieuw videomateriaal aangeboden. Aan deze mailadressen is de waarschuwende brief verzonden.

In de brief verzoeken politie en OM de ontvanger met klem al het strafbare materiaal te verwijderen, evenals alle hieraan gerelateerde online accounts. De ontvanger wordt geadviseerd zich niet verder schuldig te maken aan strafbaar handelen. Ook wordt deze erop gewezen dat zijn e-mailadres in het systeem van politie en justitie staat. Het betreft een duidelijke waarschuwing om strafbaar handelen onmiddellijk te stoppen.

De klanten van Mr. Dark wordt in de brief tot slot hulp aangeboden. Dit kan bijvoorbeeld via Stop it now (0800-2666436) of via de huisarts. Vermoedens van misdrijven dienen te worden gemeld bij de politie via 0900-8844. Dit kan ook via Meld Misdaad Anoniem, 0800-7000 of via meldmisdaadanoniem.nl. 

Opruiing

Over de strafbare feiten overweegt het Hof Den Haag het volgende. Wat alle websites van de verdachte gemeen hadden — met uitzondering van de videostreamingsite — is dat klanten twee mogelijkheden werden geboden om in het bezit te komen van de videopacks. Ten eerste konden klanten daarvoor betalen. Aanvankelijk verliepen die betalingen via PayPal. Omdat betalingen voor pornografie volgens de algemene voorwaarden van PayPal echter niet werden toegestaan, is de verdachte al snel overgestapt op betaling middels cryptovaluta.

De tweede mogelijkheid om de videopacks te verkrijgen was het aanleveren van pornografisch videomateriaal. Een aangeleverde video moest aan een aantal voorwaarden en regels voldoen. Hierbij is sprake van opruiing, omdat de verdachte opzet heeft gehad op het aanzetten van de bezoekers van zijn website tot het plegen van strafbare feiten. Hij heeft immers doelbewust en opzettelijk gevraagd om nieuw en zelfgemaakt beeldmateriaal van strafbare feiten zoals verkrachtingen, afpersingen en seks met dieren.

Vrijspraak heling van gegevens

Er volgt vrijspraak van de tenlastegelegde heling omdat de digitale films niet kunnen worden aangemerkt als een ‘goed’ ex artikel 416 wetboek van Strafrecht alsmede vrijspraak voor artikel 139g Sr, omdat niet kan worden geconcludeerd dat het beeldmateriaal ‘door misdrijf is verkregen’. Ook voor een bewezenverklaring van de in artikel 139g Sr strafbaar gestelde heling van niet-openbare gegevens is vereist dat kan worden vastgesteld dat deze ‘door misdrijf zijn verkregen’. Voor de betekenis van dat bestanddeel dient – mede in het licht van de wetsgeschiedenis van dit wetsartikel – aansluiting te worden gezocht bij de daaraan in de rechtspraak over de heling van goederen gegeven uitleg.

Daarnaast legt het hof uit dat met de term ‘niet-openbare gegevens’ wordt gedoeld op gegevens die niet voor het publiek beschikbaar zijn. Het verwerven, voorhanden hebben et cetera van gegevens die reeds openbaar zijn gemaakt, is niet strafbaar op grond van dit wetsartikel. De wetgever wijst daarbij in het bijzonder op gegevens die al via openbare internetbronnen beschikbaar zijn en het downloaden daarvan (Kamerstukken II 2014/15, 34372, nr. 3). Een bewezenverklaring op grond van de strafbaarstelling van artikel 139g Sr kan dus alleen volgen als sprake is van het openbaar maken van nog niet eerder openbaar gemaakte gegevens.

Werkwijze

Het hof overweegt verder dat op Darkscandals de verdachte anderen vroeg video’s in te sturen waarin schoolmeisjes werden afgeperst. Die video’s werden alleen geaccepteerd als ze werden aangeleverd met een geldige link naar een social media-account van het meisje in kwestie én met schermafbeeldingen van bijvoorbeeld een chat met het meisje. Uit de video’s die de verdachte heeft gemaakt blijkt ook dat hij vanaf 2017 ook zelf meisjes heeft aangezet om ontuchtige handelingen te verrichten, waarvan hij vervolgens beeldmateriaal heeft gemaakt of heeft ontvangen. Hij ging daarbij geraffineerd en gewetenloos te werk. Hij benaderde minderjarige meisjes, waarbij hij zich voordeed als een eveneens minderjarig meisje. De verdachte deed vervolgens alsof dat meisje in de problemen zat omdat er gedreigd werd om naaktfoto’s en video’s van haar te exposen. Veel van de meisjes (de latere slachtoffers) wilden het meisje helpen en namen contact op met de vermeende dader, zonder zich te realiseren dat zij in werkelijkheid contact met de verdachte hadden. Hij bediende zich immers van meerdere identiteiten. Via deze identiteiten probeerde de verdachte hen zover te krijgen dat zij eerst foto’s en daarna naaktfoto’s van zichzelf naar hem verstuurden. Als hij dat naaktmateriaal eenmaal binnen had dwong hij hen om opdrachten uit te voeren zoals het voor de webcam inbrengen van allerlei voorwerpen in hun vagina of anus. Ook werden zij ertoe aangezet om opnamen te maken van seksuele handelingen met huisdieren, hetgeen heeft geleid tot pogingen daartoe door twee van de meisjes.

Verkrachting en ontucht

Uit de video’s en aangiftes blijkt dat de verdachte er ook op aanstuurde om zijn slachtoffers in persoon te ontmoeten. Bij twee van hen is dat gelukt. De verdachte heeft zich vervolgens op de bewezenverklaarde wijze tevens schuldig gemaakt aan het meermalen verkrachten van één van de meisjes die hij ook al had gedwongen tot het plegen van ontuchtige handelingen. De rechtbank overweegt dat de verdachte zeer ernstig inbreuk heeft gemaakt op de lichamelijke integriteit van dit slachtoffer, voor wie het bewezen verklaarde buitengewoon vernederend en traumatisch moet zijn geweest.

Het hof veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 10 jaar en 10 maanden en de maatregel van TBS met dwangverpleging.

Teruggave van gegevensdragers

Het hof gaat ten slotte niet over tot teruggave van gegevensbestanden. Het overweegt daartoe als volgt. In het arrest ECLI:NL:GHDHA:2019:391 is door dit hof uiteengezet waarom er een belangenafweging plaats dient te vinden tussen de strafvorderlijke en maatschappelijke belangen bij onttrekking enerzijds en de persoonlijke belangen van de verdachte bij behoud c.q. verkrijging van de verzochte gegevensbestanden anderzijds, als de verdachte gemotiveerd verzoekt om verstrekking van één of meer door hem (duidelijk) omschreven gegevensbestanden die op de betreffende inbeslaggenomen gegevensdrager zijn opgeslagen. Bij deze belangenafweging dient onder andere te worden betrokken wat de (geschatte) technische en personele uitvoerbaarheid voor de betrokken opsporingsdienst is die met het verzoek samenhangt alsmede wat het daarmee gemoeide tijdsbeslag is. Tevens dient de omstandigheid te worden betrokken of de verdachte door zijn wijze van handelen c.q. wijze van opslag moet worden geacht zelf het risico te hebben aanvaard van vermenging van strafbare en niet-strafbare gegevensbestanden en/of dat (daardoor) de gegevensbestanden waarop het verzoek betrekking heeft niet dan wel slechts op onevenredig arbeidsintensieve wijze weer van de strafbare gegevensbestanden kunnen worden gescheiden.

Het hof constateert dat er bij zowel de iPhone X als de MacBook Pro sprake is van vermenging. Op beide gegevensdragers staan zeer grote hoeveelheden bestanden. De strafbare en niet-strafbare bestanden staan door elkaar op de gegevensdrager. De verdachte heeft de bestanden opgeslagen en was zich dus bewust van de vermenging van de bestanden. Indien het hof beslist tot verstrekking van een kopie van de verzochte bestanden zou dat, gezien de vermenging, leiden tot een onevenredig tijdsbeslag bij het scheiden van de strafbare en niet-strafbare bestanden. Bovendien zal van iedere door de verdachte aangewezen afbeelding bepaald moeten worden wie hierop te zien is alvorens tot verstrekking kan worden overgegaan, om te voorkomen dat een kopie van (strafbaar) beeldmateriaal, bijvoorbeeld betrekking hebbend op één van de slachtoffers in deze zaak, aan de verdachte wordt teruggegeven. Het persoonlijke belang dat de verdachte zou hebben bij de verstrekking van een kopie van de bestanden weegt niet op tegen het daarmee gemoeide tijdsbeslag.

Cybercrime jurisprudentieoverzicht dec. 2023

jjoerlemans

Nederlandse hacker veroordeeld voor afpersing en witwassen

Op 3 november 2023 heeft de rechtbank Rotterdam een Nederlandse hacker veroordeeld (ECLI:NL:RBAMS:2023:6967) voor een fikse gevangenisstraf van vier jaar (waarvan één jaar voorwaardelijk). De verdachte moet ook honderdduizenden euro’s aan schadevergoeding betalen. Hij heeft zich onder meer schuldig gemaakt aan computervredebreuk, afpersing, heling van niet-openbare gegevens, ransomware en het witwassen van een bedrag van meer dan een miljoen euro.

Door het verwijderen van allerlei gegevens (ook over de slachtoffers) is het vonnis minder goed leesbaar en blijft de impact van de zaak onduidelijk. Daarom volgt eerst een korte inleiding en daarna zoals gebruikelijk een samenvatting van het vonnis.

Inleiding

Het gaat in deze zaak om een Nederlandse hacker. Eerder verscheen op Follow the Money een artikel over de zaak (en een achtergrondverhaal over de hacker). Samen met anderen zou hij (ook door gebruik van ransomware) slachtoffers hebben gemaakt in onder meer de VS, Engeland, Letland, Nederland en Rusland. 

RTL nieuws schreef ook een interessant artikel over het Nederlandse bedrijf Ticketcounter die slachtoffer was geworden. Alleen al bij Ticketcounter ging het om persoonlijke gegevens van honderdduizenden Nederlanders die via Ticketcounter een kaartje hebben gekocht voor een pretpark, dierentuin, evenement of museum. Gegevens van 1,5 miljoen ticketkopers, met daarin ook geboortedatums, adressen, telefoonnummers en bankrekeningnummers werden aangeboden op hackersforum RaidForums (nu offline). 

In het artikel worden ook andere slachtoffers genoemd, zoals de uitgever van seniorenblad Plus Magazine en de website PlusOnline, de cryptobeurs Litebit en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) (deze gingen allen niet in op de afpersing). In een artikel op AD.nl wordt ook gesproken over een gezondheidsorganisatie en een internetforum voor prostitutieklanten die slachtoffer werden van afpersing.

Strafbare feiten

De verdachte heeft in de periode van 1 juli 2021 tot en met 23 januari 2023 een onder andere een gezondheidsorganisatie heeft afgeperst met ransomware (‘Tortilla-ransomware’). Dit betreft daarmee een de weinige veroordelingen voor het gebruik van ransomware in Nederland (zie verder het bericht over CoinVault op deze blog).

Daarnaast was hij in het bezit van software benodigd voor phishing en gestolen databases met gegevens van miljoenen mensen (7,3 miljoen mensen) die bij uitstek informatie bevatten die niet bedoeld was om openbaar te worden. De rechtbank ontslaat de verdachte van alle rechtsvervolging van door de verdachte zelf gehackte niet-openbare gegevens. Hoewel dit niet volgt uit de bewoordingen van artikel 139g Sr, kan volgens de rechtbank uit de parlementaire geschiedenis (Kamerstukken II 2015-2016, 34372, nr. 3, par. 4.1 en 4.2) worden afgeleid dat de wetgever het toepassingsbereik van dit artikel heeft willen beperken tot gegevens die uit een door een ander gepleegd misdrijf zijn verkregen. Ter voorkoming van automatisch dubbele strafbaarheid is het vaste jurisprudentie bij de heling van een goed als bedoeld in artikel 416 Sr dat de omstandigheid, dat iemand een helingshandeling begaat ten aanzien van een goed dat hij zelf door enig misdrijf heeft verkregen, aan zijn veroordeling wegens heling in de weg staat (zie bijvoorbeeld HR 30 oktober 2001, ECLI:NL:HR:2001:AD5149). Dit wordt ook wel de heler-steler-regel genoemd. 

Witwassen

De verdachte heeft een bekennende verklaring afgelegd ten aanzien van het witwassen, maar niet ten aanzien van de hoogte van het bedrag. Volgens de officier van justitie is € 2.214.923,68 (!) in cryptovaluta witgewassen en € 46.405 in contanten. De rechtbank is van oordeel dat op grond van de bekennende verklaring van verdachte en de bewijsmiddelen kan worden bewezen dat verdachte een hoeveelheid cryptovaluta en een geldbedrag van € 46.510,- tezamen en in vereniging heeft witgewassen. Het contante geld is bij verdachte aangetroffen en hij heeft bekend dat hij dit bedrag heeft witgewassen. Verdachte heeft dit geld uit misdrijf ontvangen in cryptovaluta en deze valuta omgezet in contanten door het geld op te (laten) nemen. Ten aanzien van de cryptovaluta heeft verdachte bekend dat alle binnengekomen cryptovaluta uit misdrijf afkomstig is.

De rechtbank stelt vast dat de cryptovaluta uit eigen misdrijf van verdachte afkomstig is, al dan niet via deelneming aan strafbare feiten gepleegd door anderen. Door de cryptovaluta telkens om te zetten naar andere valuta (zoals Monero (JJO: dit is één van de weinige keren dat deze cryptovaluta in jurisprudentie wordt genoemd)) en deze te mixen via mixing services, heeft verdachte de herkomst en de vindplaats verhuld en heeft hij verhuld wie de rechthebbende(n) op die cryptovaluta en/of het geldbedrag waren, en wie het geld voorhanden had. De rechtbank stelt ook vast de verdachte een cryptovaluta van € 1.024.666,35 heeft witgewassen uit afpersing dan wel afdreiging. De rechtbank stelt dat vast dat voor het overige bedrag (JJO: meer dan 1,2 miljoen euro (!)), op basis van de verklaringen van de verdachte, het voldoende aannemelijk is geworden dat de berekening van het Openbaar Ministerie dubbeltellingen bevat. De rechtbank kan daarom niet met voldoende mate van zekerheid vaststellen hoeveel cryptovaluta uit onbekende bron is witgewassen.

Strafmotivering

De rechtbank heeft in het voordeel van verdachte in de strafoplegging rekening gehouden met zijn persoonlijke omstandigheden, waaronder PTSS, zijn jonge leeftijd en zijn proceshouding. De verdachte heeft op den duur actief meegewerkt aan het onderzoek en een – grotendeels – bekennende verklaring afgelegd.

Alles afwegende vindt de rechtbank een gevangenisstraf van vier jaren passend. De rechtbank zal hiervan één jaar voorwaardelijk opleggen om verdachte ervan te weerhouden om in de toekomst strafbare feiten te plegen. De rechtbank verbindt aan het voorwaardelijk strafdeel de volgende bijzondere voorwaarden: een meldplicht bij de reclassering, dagbesteding, meewerken aan schuldhulpverlening en ambulante behandeling. De rechtbank ziet – gelet op de ernst van de feiten – aanleiding om aan het voorwaardelijk strafdeel een langere proeftijd te koppelen en legt een proeftijd van drie jaren op.

Moderator op een forum voor seksueel misbruik van minderjarigen veroordeeld

Op 4 oktober 2023 heeft de rechtbank Rotterdam een verdachte voor vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld (ECLI:NL:RBROT:2023:10960) vanwege deelname aan een criminele organisatie, het bezit en verspreiding van een grote hoeveel kinderporno en het bezit en verspreiden van dierenporno.

De verdachte was actief op het online chatplatform ‘The Annex’. The Annex is een ‘hidden service’ website op het darkweb en alleen bereikbaar via het TOR-protocol. Op dit chatplatform verspreidde de verdachte kinderporno, bood hij dit aan en heeft hij zich daarnaast ook in zijn rol als ‘apprentice moderator’ ingespannen om de werking van die website te verbeteren en uit te breiden.

Criminele organisatie

De rechtbank stelt vast dat het platform The Annex werd gerund door een hiërarchisch ingerichte organisatie met een eigenaar, diverse administrators en (daaronder) moderators van verschillende rangen. Deze functionarissen werden alle tot de staf gerekend en zij namen online deel aan ‘staffmeetings’. Deze vergaderingen vonden regelmatig plaats met een steeds wisselende agenda. Tijdens deze meetings werden zaken besproken zoals de ontwikkeling van (het gebruik van) de site en de promotie daarvan, technische aspecten, maar ook regels waaraan gebruikers zich moesten houden.

Waar geregistreerde gebruikers toegang hadden tot de zogeheten ‘Annex Gateway’ en pas toegang konden krijgen tot specifieke chatrooms wanneer zij kinderporno deelden en deelnamen aan de conversatie binnen die chatomgeving, hadden de administrators en moderators meer rechten en privileges dan de geregistreerde gebruikers. Alleen zij hadden toegang tot bepaalde voor gebruikers afgeschermde gedeeltes van de sites. De hiervoor genoemde functies en rol-en taakverdeling geven blijk van een georganiseerd verband. Het spreken over en het aanbieden en verspreiden van kinderpornografisch beeldmateriaal is de kern van het bestaan van The Annex en daarmee is ook het oogmerk van de organisatie gegeven, aldus de rechtbank.

Strafmotivering

De rechtbank overweegt ook dat de verdachte een zeer grote hoeveelheid kinderporno gedownload. In totaal zijn er op de inbeslaggenomen gegevensdragers bij de verdachte 120.213 foto’s en 11.379 films/video’s aangetroffen die aan de criteria van kinderpornografisch materiaal voldeden, waarvan 98.215 foto’s makkelijk benaderbaar waren. Het ging om foto’s en video’s van ernstig seksueel misbruik van jonge kinderen. Gezien de ernst van de feiten en gelet op straffen die in vergelijkbare zaken zijn opgelegd zal een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van langere duur worden opgelegd. In strafverzwarende zin wordt daarbij meegewogen de lange periode van de strafbare feiten alsmede de ernst en het veelal gewelddadige karakter van het kinderporno- en dierenpornografisch materiaal.

Het lekken van persoonsgegevens en medeplichtigheid bij een aanslag

De rechtbank Gelderland heeft op 6 november 2023 een verdachte veroordeeld (ECLI:NL:RBGEL:2023:6115) voor twee jaar gevangenisstraf vanwege computervredebreuk, het doorgeven van deze gegevens aan een ander en medeplichtigheid aan het medeplegen van de voorbereiding van opzettelijk een ontploffing teweegbrengen en brandstichting op een woning. Deze aanslag is voorkomen door vroegtijdig ingrijpen van de politie.

De verdachte was ‘senior klant contact specialist’ bij een verzekeraar en had daarmee toegang tot persoonlijke informatie van verzekerden en de Basis Registratie Personen (BRP). Gegevens uit deze systemen werden via Whatsapp met derden gedeeld. Deze gegevens zijn beide keren gebruikt voor (voorgenomen) aanslagen op woningen. Eén daarvan ziet op de afpersingszaak van een fruithandel (onderzoek ‘Panter’).

Crystal methlabs, Pablo-icecobar en witwassen met bitcoins

De rechtbank Oost-Brabant heeft op 29 november 2023 enkele verdachten veroordeeld voor het produceren en voorhanden hebben van metamfetamine (ook wel ‘ice’ of ‘crystal meth’ genoemd) in drugslabs in Drempt, Moerdijk, Willemsoord en Hauwert. De leider van de criminele organisatie krijgt een gevangenisstraf opgelegd van 14 jaar en 10 maanden (ECLI:NL:RBOBR:2023:5522). Uiteraard heeft de media ook over de zaak bericht. Lees bijvoorbeeld dit achtergrondartikel over de zaak in Panorama of luister deze podcast over de zaak van Radio1.

De zaak begon toen op 19 juni 2020 uit politie-informatie bleek dat een Mexicaanse burger woonachtig op zoek zou zijn naar een loods in het buitengebied van Nederland om een drugslab op te zetten. Naar aanleiding van deze informatie werd diezelfde dag een onderzoek opgestart onder de naam ‘26Inn’. Dat onderzoek richt met name op de organisatie achter deze drugslabs. Op basis van observaties, taps en het ontsleutelen van cryptoberichten zijn in het onderzoek 26Inn meerdere drugslabs in beeld gekomen en meerdere verdachten aangemerkt die volgens het Openbaar Ministerie strafbare betrokkenheid hebben gehad bij de grootschalige synthetische drugsproductie.

Voor deze blog is met name relevant dat voor de bewijsvoering de inhoud van chatberichten van EncroChat- en Sky ECC relevant zijn geweest. Ook is gebruik gemaakt van tapgesprekken en locatiegegevens. Uit schattingen naar aanleiding van EncroChat-berichten tussen de bij de labs betrokken personen leidt de rechtbank af dat er alleen al in de maanden januari tot en met juni 2020 meer dan 450 kilogram metamfetamine is geproduceerd. Uitgaande van een verkoopprijs in april 2020 van € 7.000,- betekent dat een omzet van € 3.150.000,-. Een deel van de hierbij verkregen geldbedragen werd door een medeverdachte via een derde omgezet in bitcoins. Ook werden er vele geldbedragen door middel van moneytransfers via diverse kantoren in Den Haag naar Zuid-Amerika, Spanje en Amerika verzonden. In 2020 betrof dat 95 transfers voor een bedrag van € 80.894,-.

Eén van de verdachten met het EncroChat-account ‘Pablo-icecobar’ is als leider van de criminele organisatie aangemerkt. Hij vernam welke grondstoffen nodig waren en zorgde dat deze in de labs werden geleverd, regelde de ‘koks’ voor de verschillende drugslabs, stuurde deze aan en zorgde dat ze betaald kregen. Ook ontving hij na het productieproces het eindproduct en verkocht dat of zorgde dat dat verkocht werd. De criminele organisatie waaraan de verdachten hebben deelgenomen of leidinggegeven, bracht ‘de Mexicaanse methode’ naar Nederland, waarbij veelal Latijns-Amerikaanse laboranten naar Nederland werden gehaald om deze bereidingswijze van metamfetamine toe te passen.

De rechtbank overweegt dat de productie van metamfetamine gezondheidsrisico’s en grote schade toe aan het milieu en de leefomgeving met zich meebrengt. Het bereiden van metamfetamine gaat gepaard met het gebruik van zeer gevaarlijke stoffen en chemisch afval. Deze stoffen en afval komen terecht in de aardbodem, open wateren of openbare ruimtes. Dit leidt tot immense schade aan het milieu en deze komt veelal geheel voor rekening van de (lokale) gemeenschap. De ontdekking van een crystal meth-lab gaat daarnaast gepaard met onrust en een gevoel van onveiligheid voor de (lokale) gemeenschap. Deze drugslabs zijn dan volgens de rechtbank dan ook een zware vorm van ondermijning voor de Nederlandse samenleving.

Vrijspraak voor drugshandel in SkyECC-zaak

Op 8 november 2023 heeft de rechtbank Den Haag een verdachte vrijgesproken (ECLI:NL:RBDHA:2023:16698) voor handel in verdovende middelen. De rechtbank kan niet buiten redelijke twijfel vaststellen dat alleen de verdachte de gebruiker is geweest van Sky-accounts in de tenlastegelegde periode. Hierdoor kon niet worden bewezen dat de verdachte ook de gebruiker was van voornoemde Sky-accounts op de momenten dat er over drugshandel werd gesproken.

De rechtbank stelt wel vast dat er een relatie is tussen deze drie accounts. Uit het dossier volgt namelijk dat de Sky-accounts een gezamenlijke nickname hadden, dat er in de chatberichten van de Sky-accounts werd verwezen naar een account uit EncroChat en dat zowel de telefoon met het EncroChat-account als de telefoons met de Sky-accounts in de voor nachtrust bestemde tijd vaak gebruik maakten van een ‘basisstation’ op een locatie. Ook kunnen een aantal chatberichten van de drie accounts aan de verdachte kunnen worden toegeschreven. Zo wordt in de chatberichten geschreven over de dochter van de verdachte en een bepaalde motor van de verdachte (een “Ducati Monster”). Ook is enkele keren afgesproken op of nabij het adres van de verdachte.

Echter, ziet de rechtbank ook data en chatberichten die juist niet naar de verdachte wijzen en zelfs tegenspreken dat hij de gebruiker van de accounts is. Zo wordt de accountnaam ook door anderen gebruikt. Zo zijn er chatgesprekken in het Pools, terwijl de verdachte de Poolse taal niet machtig is. Ook zijn er andere aanwijzingen, waardoor de rechtbank niet kan uitsloten dat niet alleen de verdachte, maar ook een ander of anderen in periodes gebruik heeft/hebben gemaakt van de voornoemde Sky-accounts. Ten aanzien van de ten laste gelegde gesprekken waarin over – kort gezegd – drugshandel wordt gesproken, is voor de rechtbank niet vast te stellen dat het de verdachte is geweest die op die momenten van de accounts gebruikmaakte.

Veroordeling voor drugshandel via het darkweb in hoger beroep

In een hoger beroepszaak veroordeelt (ECLI:NL:GHARL:2023:8583) het Hof Arnhem Leeuwarden op 12 oktober 2023 een verdachte voor zes jaar gevangenisstraf vanwege drugshandel en witwassen, onder andere gepleegd via het darkweb. De zaak in eerste aanleg is in dit jurisprudentieoverzicht uit 2020 opgenomen.

Voor de bewijsvoering in de zaak van verdachte en in die van medeverdachten komt het in belangrijke mate aan op de inhoud van de ter beschikking gekomen chatberichten. Er werd gebruikgemaakt van telefoons van met name het merk ‘Wileyfox’ en laptops waarop de applicatie ‘Ironchat’ was geïnstalleerd. De verdachten communiceerden over de handel met elkaar – en met onbekend gebleven derden – door middel van de hiervoor beschreven versleutelde Ironchat-accounts. Op verschillende plaatsen in Nederland hadden zij werkhuizen en ‘stashplekken’ voor de te produceren en/of te verhandelen drugs. In die panden zijn door de politie niet alleen machines en toebehoren voor de productie van drugs aangetroffen, maar ook verpakkings- en verzendingsmaterialen.

De verdachten waren op het darkweb als verkopers actief en maakten gebruik van Bitcoin voor het betalingsverkeer. De verdachten verkochten onder andere cocaïne, speed, MDMA, 2-CB, xtc-pillen, LSD, ketamine, hash en heroïne en verkochten deze wereldwijd. Uit de zwaar geanonimiseerde uitspraak (ook de namen van de drugsmarktplaats zijn geanonimiseerd) blijkt dat Team Darkweb van de Landelijke politie de databases ervan had veiliggesteld. Verder heeft de politie pseudokopen gedaan en de blockchain datatool Chainalysis gebruikt om na te gaan waar bitcoinstransacties vandaan kwamen.

De bitcoins werden op gezette tijden omgewisseld in contant geld. De verdachte en zijn mededaders hebben door de opbrengsten van de grootschalige drugshandel via het darkweb aanzienlijke bedragen verworven en voorhanden gehad die van misdrijf afkomstig zijn. De verdachte heeft in de tenlastegelegde periode twee geldwissels uitgevoerd waarbij hij telkens bitcoins heeft ingewisseld voor geldbedragen die uiteindelijk optellen tot een totaalbedrag van 85.000 euro. Daarbij is sprake van witwassen.

Het hof stelt in navolging van de rechtbank Overijssel in eerste aanleg (ECLI:NL:RBOVE:2020:1597)  vast dat de verdachte zich samen met zijn medeverdachten gedurende langere tijd bezig heeft gehouden met omvangrijke drugshandel. Daarbij werden drugs geproduceerd en verhandeld. Verdachte en medeverdachten maakten daarbij onder meer gebruik van het darkweb en verzonden de bestelde drugs in vermomde postpakketten, zoals bijvoorbeeld DVD-hoesjes.